Als coördinator in de palliatieve zorg kom ik regelmatig in situaties waarin kwetsbaarheid en kracht hand in hand gaan. Zo ontmoette ik Jitske, een 32 jarige vrouw die wist dat haar laatste levensfase was aangebroken. Met zachte maar vastberaden stem vertelde ze me dat ze thuis wilde overlijden, omringd door haar vriendinnen. Haar wens was helder en haar kracht bewonderenswaardig, ondanks haar broze gezondheid.
Tijdens ons gesprek probeerde ik niet alleen naar haar woorden te luisteren, maar ook haar gevoelens en diepere wensen te begrijpen. Dit hielp mij om haar oprecht te ondersteunen en de zorg te organiseren op een manier die écht bij haar paste. Ik regelde een thuisvrijwilliger die haar zou kunnen bijstaan, iemand die haar zelfstandigheid respecteerde. Toch fietste ik na ons gesprek naar huis met een knagend gevoel. Had ik wel genoeg gedaan? Was dit écht wat ze nodig had? Ik voelde een innerlijk conflict: ik gunde haar meer zorg dan waar zij om vroeg. Maar was dat mijn keuze om te maken?
In overleg met mijn collega’s besloten we een kamer in het hospice vrij te houden, mocht ze toch van gedachten veranderen. En dat moment kwam sneller dan verwacht. De volgende ochtend belde Jitske. Ze wilde samen met haar broer het hospice bekijken, “Alleen maar om te kijken, ik ga absoluut niet blijven.” Toch veranderde er iets tijdens de rondleiding. Ze voelde de rust, de warmte, de mogelijkheid om haar laatste momenten op haar manier door te brengen. Toen ze aangaf eerst nog een nacht in haar eigen bed te willen slapen voordat ze naar het hospice zou komen, respecteerde ik deze wens volledig. Wetende dat dit haar gemoedsrust zou brengen. Slechts 3 dagen later overleed ze. Haar beslissing om de volgende dag naar het hospice te komen, gevolgd door haar overlijden omringd door haar vriendinnen, getuigde van een zorgvuldige en respectvolle aanpak.
Dit verhaal herinnert mij er steeds weer aan hoe belangrijk het is om niet alleen te luisteren naar de expliciete wensen van een cliënt, maar ook om te anticiperen op wat mogelijk nog gaat komen. Zorg draait niet alleen om medische handelingen, maar om een balans tussen respect, deskundigheid en empathie. Het is een zoektocht naar wat écht van waarde is, en regelmatig betekent dat ook het loslaten van je eigen overtuigingen. Jitske leerde me dat goede zorg niet gaat over wat wij denken dat nodig is, maar over wat de ander nodig heeft – en dat is misschien wel de meest waardevolle les.
Door: Petra Alting von Geusau (coördinator)